20 april 2020

Update: maatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus; slechts beschermende adviezen of wet- en regelgeving?

De afgelopen tijd zijn er veel maatregelen getroffen tegen de verspreiding van het coronavirus binnen Nederland. Het huidige maatregelenpakket van de overheid is alweer bijna een maand geleden gepresenteerd op 23 maart. Wat is er nu veranderd, hoe zit dit juridisch en wat gebeurt er bij niet-naleving? De noodverordeningen zijn waar nodig naar aanleiding van de aanvullende maatregelen ook aangepast: dit zullen wij hieronder kort toelichten (het originele artikel van 9 april vindt u hier).

 

Noodverordening

Juridisch gezien hebben de voorzitters (hierna: “Voorzitters”) van de veiligheidsregio’s nieuwe verboden afgekondigd. Dit hebben zij gedaan door nieuwe noodverordeningen vast te stellen. De minister voor Medische Zorg en Sport en de minister van Justitie en Veiligheid hebben de Voorzitters hiertoe een zogenoemde “aanwijzing” gegeven. Deze noodverordeningen zullen per regio op details verschillen. Anders gezegd: per veiligheidsregio kunnen de regels net iets anders zijn en dit heeft vanzelfsprekend gevolgen hebben voor uw dagelijkse praktijk.

 

Verboden

De verboden die onder de nieuwe noodverordeningen vallen, zijn grofweg in 9 punten onder te verdelen:

  • samenkomsten en evenementen;
  • groepen van drie personen of meer in publieke ruimte op minder dan 1,5 meter afstand van elkaar;
  • bepaalde markten;
  • openstelling van inrichtingen, zoals eet- en drinkgelegenheden (tenzij afhaal), sport- en fitnessgelegenheden, sauna’s, seksinrichtingen, coffeeshops, casino’s en gelegenheden voor persoonlijk verzorging;
  • het uitoefenen van contactberoepen;
  • openstelling van onderwijsinstellingen;
  • kinderopvang;
  • toegang tot zorginstellingen en woonvormen ouderenzorg en
  • toegang tot aangewezen voorzieningen voor het openbaar vervoer en specifiek aangewezen gebieden of locaties (zoals bijvoorbeeld stranden en parken).

Hierop gelden veel uitzonderingen (zeker per veiligheidsregio) en verschillende einddata (28 april tot en met 1 juni 2020), dus win altijd advies in over uw eigen situatie.

 

Noodzakelijk onderhoud sportaccommodatie

“Is het toegestaan om onderhoud te plegen aan een sportaccommodatie of sportveld?” is een vraag die wij regelmatig krijgen. Er is helaas geen eenduidig antwoord op deze vraag te geven. Per veiligheidsregio verschilt het namelijk óf dit is toegestaan, in welke máte dit is toegestaan en onder welke omstandigheden. U kunt daarom het beste met de Voorzitter van uw veiligheidsregio afstemmen of wat u wilt (laten) uitvoeren, ook daarwerkelijk uitgevoerd mag worden en welke (voorzorgs)maatregelen u moet treffen.

 

Gevolgen niet-naleving

De verboden zijn niet vrijblijvend. Er kan zowel bestuursrechtelijk als strafrechtelijk worden opgetreden bij overtreding van de noodverordening.

De Voorzitters laten toezichthouders, boa’s, politieambtenaren en militairen van de Koninklijke Marechaussee handhaven door middel van het opleggen van bestuursdwang of een dwangsom. Strafrechtelijke handhaving van de openbare orde vindt ook plaats en deze sancties kunnen oplopen tot drie maanden hechtenis of een boete tot € 4.350.

 

Bevoegdheid Voorzitters van de veiligheidsregio’s

Op dit moment is de Tijdelijke wet COVID-19 Justitie en Veiligheid (hierna: “Spoedwet”) in de maak, die de bevoegdheid van de Voorzitters verder formaliseert. Op grond van de Wet veiligheidsregio’s nemen de Voorzitters bepaalde bevoegdheden van burgemeesters over ter bestrijding van (het ontstaan van) rampen en crisissen die het gemeentelijke niveau overstijgen. In de Spoedwet is nu formeel opgenomen dat de Voorzitter ook bevoegd is tot opleggen van een last onder bestuursdwang voor zover die last dient tot handhaving van regels die hij in verband met die toepassing uitvoert. In de meeste gevallen zullen die ‘regels’ de noodverordening zijn die in de veiligheidsregio van de Voorzitter geldt. Deze bevoegdheid wordt gekoppeld aan het overnemen van de andere bevoegdheden van de burgemeesters. Deze formele koppeling ontbrak in de noodverordeningen, alhoewel een redelijke wetsuitleg reeds meebracht dat de Voorzitter in de praktijk al bevoegd was.

 

Contact
Wilt u advies over het voorkomen van een overtreding of bent u geconfronteerd met handhaving? Neem dan gerust contact met ons op:

Werner Altenaar, Advocaat sectie Vastgoed & Overheid
E-mail: altenaar@marxman.nl / Telefoonnummer: 033 450 8000

Jasminke Meester, Advocaat sectie Vastgoed & Overheid
E-mail: meester@marxman.nl / Telefoonnummer: 033 450 8000